Rode biet was lang de bijgerecht uit het azijnpotje en staat nu als sap in het koelschap. De meest opvallende stof is nitraat: het lichaam zet een deel daarvan via het speeksel om in nitriet en vervolgens in stikstofmonoxide, een signaalmolecuul dat betrokken is bij het verwijden van bloedvaten. Dit mechanisme is de reden waarom de knol zo vaak opduikt in sportonderzoek. Wat er in zit, wat er onderzocht wordt en hoe je rode biet het beste bereidt, lees je hier.
Wat het lichaam met het nitraat doet
Rode biet behoort tot de meest nitraatrijke groenten, samen met rucola, spinazie en snijbiet. Bacteriën op de tong zetten het nitraat om in nitriet; in de maag ontstaat daaruit onder andere stikstofmonoxide. Dit molecuul maakt het lichaam ook zelf aan; het is betrokken bij de regulering van de bloedvatdiameter. Dat is fysiologie, geen werking van de groente — een goedgekeurde gezondheidsclaim bestaat er voor nitraat niet.
Omdat dit proces via de mondflora verloopt, kan een antibacterieel mondwater het onderbreken. In de sport is rode-bietensap een van de meest onderzochte dranken, en de resultaten variëren afhankelijk van conditieniveau en inspanning. Wie het wil proberen, mixt het sap door de smoothie, bijvoorbeeld samen met Spirulina.
Betaïne, de tweede bijzonderheid
Naast nitraat bevat rode biet betaïne, vernoemd naar de Beta vulgaris waaruit het voor het eerst werd geïsoleerd. Betaïne is een methylgroepdonor: het lichaam gebruikt zulke moleculen op veel plekken in de stofwisseling, onder andere bij de omzetting van homocysteïne. Dat is goed beschreven biochemie — een werking van de groente laat zich daar niet uit afleiden.
Als het gaat om de lever, is mariadistel de langst onderzochte plant, met silymarine als best onderzochte bestanddeel. Ben je geïnteresseerd in dit onderwerp, dan vind je met Leberkraft – 30-daagse leverboost onze plantaardige samenstelling daarvoor.
Betalains: de kleur van de knol
Het diepe rood komt van de betalains, een groep kleurstofmoleculen die buiten enkele plantenfamilies nauwelijks voorkomt — rode biet, snijbiet en cactusvijg horen erbij. In het reageerbuis vangen betalains vrije radicalen af. Diezelfde kleurstof zorgt voor een onschuldig neveneffect: bij sommige mensen kleurt de urine na een portie roze.
Ook andere planten bevatten kleurstoffen die in het laboratorium als radicalenvanger optreden. Daartoe behoort OPC (druivenpitextract), dat wij aanbieden als OPC 500mg hooggedoseerd.
Wat het onderzoek naar bloeddruk laat zien
Bloeddruk is de meest gemeten uitkomst in onderzoek naar nitraat uit groenten, onder andere in een publicatie in het 'Journal of Nutrition'. Dergelijke studies lopen doorgaans enkele dagen tot een paar weken en werken met kleine groepen. Naar het dagelijks leven laat zich daar niets uit vertalen, en groenten vervangen een medische behandeling nooit.
Wat vaststaat, klinkt weinig spectaculair: wie veel groenten eet, neemt veel nitraat, kalium en vezels op. Rode biet past in dat plaatje, net zoals omega-3 (EPA/DHA) uit vis en algen bij de vetzuurkant hoort.
Hoe je rode biet in je voeding verwerkt
Rode biet kun je rauw raspen, in de oven roosteren, koken of persen. De aardse smaak komt van geosmine, dezelfde stof die na regen op droge grond ruikt. Zuur haalt de scherpte eraf: een scheutje citroensap, wat azijn. Als kruid kun je gember (gingerol) of kurkuma gebruiken.
Bij het snijden kleurt de knol handen en snijplank. Koud water en wat citroensap helpen daartegen. Wie het snel wil, grijpt naar kant-en-klaar sap of naar poeders zoals ons Power Foods Trio met spirulina en gerstegras.
Dit artikel is bedoeld ter informatie en vervangt geen medisch advies.
Gerelateerde lexiconartikelen
Veelgestelde vragen
Hoeveel rode biet moet ik dagelijks eten?
Er is geen vaste aanbeveling. In studies wordt vaak ongeveer 250 ml rode-bietensap gebruikt.
Wat wordt er onderzocht over rode biet en bloeddruk?
Bloeddruk is de meest gemeten uitkomst in dit onderzoek. De studies zijn klein en van korte duur; groenten vervangen geen medische behandeling.
Wat heeft rode biet met de lever te maken?
Ze bevat betaïne, een methylgroepdonor in de stofwisseling. Een werking op de lever laat zich daar niet uit afleiden.
Kan ik rode biet beter rauw of gekookt eten?
Beide bereidingswijzen hebben voordelen. Rauw behoudt rode biet meer vitamines, terwijl gekookt de opname van voedingsstoffen kan vergemakkelijken.
Welke voedingsstoffen bevat rode biet verder?
Naast nitraat bevat rode biet ook folaat, vitamine C en betaïne, die aan verschillende gezondheidsaspecten kunnen bijdragen.
