Kruidentincturen zonder alcohol – gedoseerd per theelepel

Nee, geen enkele. Er wordt getrokken met plantaardig glycerine uit biologisch lijnzaad en zuiver water; ethanol komt er nergens aan te pas. Je hoeft dat niet op ons woord te geloven, je kunt het nalezen: bij de glycerine-extracten staan drie regels in de ingrediëntenlijst — het glycerine, het water en de plant. Bij de gefermenteerde elixers staat alcoholvrij zelfs uitdrukkelijk vermeld.

Voor mensen voor wie een klassieke tinctuur anders afvalt. In de beoordelingen staat het steeds terug, en heel concreet: een droogstaande alcoholist die niets wil riskeren. Ouders die het flesje in een kast hebben staan waar ook kinderen bij kunnen. Mensen die alcohol gewoonweg niet verdragen of wiens maag er niet goed op reageert. Een klant schrijft dat ze borstvoeding gaf en daarom zocht. Voor iedereen anders is alcoholvrij geen nadeel — voor deze groep is het de hele reden.

Bij het klassieke aftreksel lost alcohol de plantstoffen op en brandt het bij het doorslikken. Hier nemen glycerine en zuiver water die taak over, zonder brandend gevoel, maar wel met een eigen lichte zoetheid. Het aftreksel wordt met de hand omgeroerd en rijpt minimaal drie maanden voordat het wordt afgevuld. Op de tong merk je het verschil meteen: geen alcoholprik. De zoetheid waarderen sommigen, voor anderen is het te veel.

Dat verschilt, en bij sommige soorten behoorlijk bitter. Paardenbloem, kaardenwortel, olijfblad en kattenklauw worden in de beoordelingen regelmatig als bitter omschreven. Een glas water of sap erbij maakt het makkelijker — koud, niet heet. Maar er is ook de andere kant: bij koriander en bij citroenmelisse klagen klanten eerder dat het hen te zoet is. Dat komt van het glycerine. En een opmerking die steeds terugkomt: wie verse koriander als kruid niet kan uitstaan, kan met de tinctuur vaak toch goed overweg, omdat de typische koriandertoon daarin veel zwakker is.

Dan gaat het terug. 60 dagen, volledige aankoopprijs, ook als het flesje al open is. Precies daarvoor is de garantie: bij een kruidenextract weet niemand van tevoren of het hem aanspreekt.

Beide kan. Rechtstreeks van de lepel of geroerd in een glas lauw water of sap — wie de bittere toon niet wil, kiest voor sap. Het liefst bij of na een maaltijd. En schud het flesje er even voor.

Omdat hitte het extract niet goed doet. Die zin staat op elk flesje en op elke productpagina — het is geen kleine lettertjes. In thee mag je het doen zodra die is afgekoeld tot drinktemperatuur. Voor koffie geldt hetzelfde.

Een theelepel is 5 ml; in een flesje van 100 ml zitten er dus 20. Hoe vaak per dag hangt af van het product en staat op het etiket en bovenaan de productpagina: bij de gefermenteerde elixers is het eenmaal daags een theelepel. Bij de extracten staat afhankelijk van de plant één tot drie keer of twee tot drie keer daags een theelepel. De koningskaars valt eruit: daar zijn het driemaal daags een halve theelepel. Praktisch betekent dat: één theelepel per dag is goed voor circa drie weken, drie theelepels per dag voor bijna een week.

Ja. Houd je per flesje aan de hoeveelheid die erop staat en ga daar niet overheen. Als je medicijnen gebruikt of een aandoening hebt, bespreek het dan vooraf met je arts of natuurgeneeskundige.

Een tinctuur is een extract: de plant geeft zijn stoffen af aan glycerine en zuiver water, er wordt niets gezoet. Een elixir ontstaat anders. Daarbij wordt het kruidenextract vergist met bruine rietsuiker, en de wilde kruiden daarvoor komen uit de bostuin of van ongerepte weiden. Daarom smaakt een elixir zoeter, en daarom staat er één theelepel per dag in plaats van twee of drie.

In de glycerine-extracten niet: nul gram koolhydraten, nul gram suiker in de voedingswaardentabel. Zoet smaken ze toch, dat doet het glycerine zelf. Bij de gefermenteerde elixers is het omgekeerd — daar staat ongeveer 22 tot 23 gram suiker per 100 ml, afkomstig van de rietsuiker waarmee wordt vergist. Zonder die suiker is er geen gisting. Bij één theelepel per dag belandt er iets meer dan een gram in het glas. De exacte regel staat in de voedingswaardentabel van elke productpagina.

Nee, en je ziet het aan de naam. Staat er bio voor, dan is de basisplant biologisch gecertificeerd en staat het ook zo in de ingrediëntenlijst — bij Bio Paardenbloem, bij Bio Koriander, bij Bio Citroenmelisse en bij anderen. Staat het er niet voor, dan is de plant niet als biologisch gecertificeerd gedeclareerd: in de ingrediëntenlijst van kattenklauw staat gedroogde kattenklauwschors zonder bio-aanduiding, bij propolis en Artemisia Annua evenzo. Het glycerine is in elk geval afkomstig uit biologisch lijnzaad. Bepalend is altijd de ingrediëntenlijst, niet de indruk.

Bijna. Op de ingrediëntenlijsten van de plantenextracten en de elixers staat niets van dierlijke oorsprong — glycerine uit biologisch lijnzaad, zuiver water, de plant, en bij het elixir ook de rietsuiker. De uitzondering is de propolis-tinctuur: propolis is het kit­hars waarmee bijen hun korf afdichten. Wie allergisch reageert op bijenproducten, laat die staan.

Omdat dit extract als enige hier uitsluitend bedoeld is voor uitwendig gebruik: kompressen, wikkels, badzusatz. Niet voor inname. Het flesje ziet eruit als de anderen en staat in dezelfde rij — daarom staat het hier nog eens duidelijk vermeld. Alles wat je verder wilt weten vind je op de pagina van Artemisia Annua.

Dat bespreek je vooraf met je arts. De reden staat bij elk glycerine-extract onder de contra-indicaties: bij diabetici kan glycerine leiden tot hyperglykemie of glucosurie. Bij de gefermenteerde elixers komt de bruine rietsuiker uit de gisting daar nog bij.

Beide moet je vooraf bespreken — met je arts of natuurgeneeskundige, bij medicijnen net zo goed als bij bestaande aandoeningen, tijdens de zwangerschap en tijdens de borstvoeding. Bij afzonderlijke producten staat de opmerking nog specifieker op de productpagina, bijvoorbeeld bij ashwagandha als je schildkliermedicijnen of immunosuppressiva gebruikt.

Of en welk voedingssupplement zinvol is bij kinderen en jongeren, is iets voor een kinderarts. Een eigen aanbeveling doen wij daar niet voor. En heel praktisch: de flesjes horen goed afgesloten op een plek waar jonge kinderen niet bij kunnen.

Op het etikett staat: goed afgesloten, koel, droog en beschermd tegen licht bewaren. Een koelkast is daarmee niet vereist — een donkere kast waar het niet warm wordt, voldoet hetzelfde.

Omdat wij dat niet mogen. Voor plantaardige extracten bestaat in de EU geen goedgekeurde gezondheidsclaim — dus staat er hier ook geen. Wat je krijgt zijn de feiten: welke plant, welk deel ervan, hoe het getrokken is, wat er in het flesje zit en hoeveel je ervan neemt. Wat je daarmee doet, beslis je zelf — veel klanten komen hier toch al met een aanbeveling van hun natuurgeneeskundige.

Er wordt hier zelf niets verbouwd, geen enkel kruid. Voor de gefermenteerde elixers worden de wilde kruiden in de bostuin met de hand geselecteerd of op ongerepte weiden en in bossen verzameld. Bij de glycerine-extracten staat in de ingrediëntenlijst welk deel van de plant wordt verwerkt en in welke toestand: de kaardenwortel vers, de kattenklauwschors gedroogd, de bloemen van de koningskaars direct na de oogst, in het aftreksel 1:3. Aangemaakt, gerijpt en afgevuld wordt in Oostenrijk.

Meerdere klanten schrijven precies dat: verse koriander is in de supermarkt vaak niet voorradig of verwelkt in de koelkast voordat het op is. Het flesje staat gewoon klaar. Een theelepel koriandertinctuur roer je door de smoothie, en omdat het extract niet naar vers kruid smaakt, valt het de rest van het gezin ook niet op. De tinctuur zit ook in het HMDS-set.