Een gram zwarte peper bevat afhankelijk van kwaliteit en herkomst ongeveer 20 tot 74 milligram piperine — de stof die voor de scherpte in de mond zorgt. In de kurkuma-capsules uit ons assortiment zit per capsule 5,7 mg puur piperine, gewonnen uit een hooggeconcentreerd peperextract. Teruggerekend komt deze hoeveelheid overeen met het piperingehalte van 100 tot 300 mg gemalen peper — ruwweg een kleine mespunt per capsule, maar dan gestandaardiseerd en in een gelijkblijvende dosering.
Piperine is een alkaloïde en het farmacologisch best onderzochte bestanddeel van Piper nigrum. Volgens de overzichtsstudie van Haq et al. (Phytotherapy Research 2021) bevatten peperkorrels tussen 2 en 7,4 procent piperine, waarbij het gehalte per ras en teeltgebied verschilt. Han et al. (Toxins 2023) vatten samen dat de stof sinds de jaren 2020 niet alleen medisch wordt onderzocht, maar ook als potentieel plantaardig gewasbeschermingsmiddel.
Beroemd werd piperine echter om een andere reden: zijn vermogen om de opname van bepaalde andere stoffen in het lichaam te beïnvloeden. Het sleutelonderzoek daarvoor is afkomstig van Shoba et al. (Planta Medica 1998). In dit onderzoek kregen zowel ratten als gezonde menselijke proefpersonen curcumine alleen of in combinatie met piperine. Bij de ratten werd curcumine toegediend in een dosis van 2 g/kg, aangevuld met 20 mg/kg piperine. Het resultaat: de biologische beschikbaarheid van curcumine steeg met 154 procent. Bij mensen was het effect na 2 g curcumine alleen nauwelijks meetbaar, maar in combinatie met piperine duidelijk aanwezig. Deze studie is tot op heden de meest geciteerde referentie voor de reden waarom kurkumaproducten vaak met peper worden gecombineerd.
De verhouding in onze capsules is gebaseerd op precies deze logica: 409 mg curcumine op 5,7 mg piperine — dus ongeveer 1,4 procent piperine ten opzichte van het curcuminegehalte. In de Shoba-studie werden 20 mg piperine op 2000 mg curcumine gegeven, dus 1 procent. Onze verhouding ligt iets hoger en daarmee binnen het bereik dat in de literatuur wordt besproken.
Een recentere en aanzienlijk bredere overzichtsstudie is die van Heidari et al. (Phytotherapy Research 2023). De auteurs analyseerden preklinische en klinische studies naar de combinatie curcumine-piperine. Onderzocht werden onder meer bloedsuiker- en vetwaarden bij diabetes, ontstekingsmarkers bij obesitas en metabool syndroom, en effecten bij chronische luchtwegaandoeningen. Belangrijk om in perspectief te plaatsen: het gaat om een overzichtsartikel — de afzonderlijke studies verschillen sterk in dosis, duur en aantal deelnemers. Sluitende uitspraken op het niveau van een geneesmiddel zijn daaruit niet te trekken, en de EU-autoriteiten hebben voor piperine tot nu toe geen gezondheidsclaims goedgekeurd.
Srinivasan (Critical Reviews in Food Science and Nutrition 2007) beschrijft een ander, vaak over het hoofd gezien aspect: piperine lijkt in dierproeven de spijsverteringsenzymen van de alvleesklier te stimuleren en de passagetijd in het maag-darmkanaal te verkorten. Ook antioxidatieve effecten tegen vrije radicalen werden in in-vitrostudies waargenomen. Deze bevindingen komen overwegend uit celkweekonderzoek en diermodellen en zijn niet één op één op mensen van toepassing.
Wat het onderzoek níet aantoont: piperine is geen vervanging voor medicijnen, geen wondermiddel en versterkt ook niet elke stof even sterk. De bekende 154 procent uit het Shoba-onderzoek gelden voor curcumine, niet in het algemeen voor 'alles wat je er tegelijk bij eet'. Bij sommige geneesmiddelen kan piperine de afbraak zo sterk beïnvloeden dat de werkzame concentratie onverwacht hoog oploopt — een reden waarom mensen die langdurig medicijnen gebruiken, vóór de inname van piperinepreparaten hun arts moeten raadplegen.
In ons kurkumaproduct (60 capsules, 33 euro) is piperine geen zelfstandige werkzame stof, maar de reden waarom curcumine überhaupt de kans krijgt de darm te passeren voordat de lever het afbreekt. Bij 60 capsules per pot en één capsule per dag gaat een verpakking twee maanden mee — dat komt neer op in totaal 342 mg piperine per pot. Verdeeld over 60 dagen is dat een dagelijkse hoeveelheid piperine die ruim onder ligt bij wat iemand uit een snufje peper bij het koken binnenkrijgt — alleen dan gestandaardiseerd en in de juiste verhouding tot de curcumine.
De drie boeken en de ingrediënten van de AW-keuken, van selderijsap tot de HMDS-componenten, vind je bij de Anthony-William-boeken en ingrediënten.
Werking
In het onderzoek van Shoba et al. (Planta Medica 1998) steeg de gemeten serumconcentratie van curcumine na gelijktijdige toediening met piperine bij ratten met 154 procent ten opzichte van curcumine alleen; ook bij gezonde menselijke proefpersonen lagen de waarden meetbaar hoger. Overzichtsstudies van Heidari et al. (Phytotherapy Research 2023) en Haq et al. (Phytotherapy Research 2021) vatten verdere preklinische en klinische onderzoeken samen, maar benadrukken de beperkte vergelijkbaarheid van de afzonderlijke studies. Voor piperine zelf zijn in de EU geen gezondheidsclaims goedgekeurd.
Dosering
In de Shoba-studie uit 1998 werd bij mensen 20 mg piperine toegediend samen met 2 g curcumine — een verhouding van 1 procent. Onze kurkuma-capsules bevatten per capsule 5,7 mg piperine op 409 mg curcumine, dus ongeveer 1,4 procent. Bij één capsule per dag komt dat overeen met het piperingehalte van een kleine mespunt zwarte peper, maar dan in een gestandaardiseerde concentratie. De door de fabrikant aanbevolen hoeveelheid mag niet worden overschreden.
Natuurlijke bronnen
Zwarte peper (Piper nigrum)
Veelgestelde vragen
Waarom zit er überhaupt peper in kurkuma-capsules?
Curcumine wordt in de darm en lever zeer snel afgebroken voordat het in noemenswaardige hoeveelheden in het bloed terechtkomt. Shoba et al. toonden in 1998 in Planta Medica aan dat gelijktijdige toediening van piperine de meetbare curcumineconcentratie in het serum van ratten met 154 procent verhoogde. Daarom combineren veel fabrikanten — ook wij — curcuma-extract met een kleine hoeveelheid peperextract.
Hoeveel piperine zit er in één capsule?
In onze curcuma 95%-capsules zit per capsule 5,7 mg puur piperine, gewonnen uit 6 mg peperextract met een piperingehalte van 95 procent.
Is piperine hetzelfde als Bioperine?
Bioperine is een merknaam voor een gestandaardiseerd piperine-extract uit zwarte peper met 95 procent piperine. Chemisch gezien gaat het om dezelfde werkzame stof. In onze samenstelling gebruiken we een 95-procentig peperextract dat aan dezelfde standaard voldoet.
Kan piperine wisselwerking hebben met medicijnen?
Ja. Piperine remt bepaalde enzymen in de lever en darm die ook medicijnen afbreken. Daardoor kunnen de werkzame concentraties van sommige geneesmiddelen sterker oplopen dan bedoeld. Wie langdurig medicijnen gebruikt, doet er verstandig aan vóór de inname van piperinepreparaten een arts te raadplegen.
Waarom niet gewoon wat peper over het eten strooien?
Het piperingehalte in keukenpeper varieert volgens Haq et al. (2021) tussen 2 en 7,4 procent — afhankelijk van ras, ouderdom en bewaring. Een extract levert een gelijkblijvende, gedefinieerde hoeveelheid. Wie curcumine toch al in capsulevorm inneemt, heeft met een gecombineerde capsule direct de juiste verhouding erin.
Is piperine geschikt voor iedereen?
Voedingssupplementen met piperine zijn niet zonder medisch advies geschikt voor kinderen, zwangeren en vrouwen die borstvoeding geven. Ook bij bestaande aandoeningen of gelijktijdig gebruik van medicijnen is het verstandig vooraf deskundig advies in te winnen.
Hoe lang gaat één pot mee?
Een pot bevat 60 capsules. Bij één capsule per dag is dat genoeg voor twee maanden — dat komt neer op in totaal ongeveer 342 mg piperine over die gehele periode.
