Nauwelijks een plant roept zulke uiteenlopende reacties op als de brandnetel: wie ooit blootsvoets door een perkje heeft gelopen, vergeet het branden van de fijne haartjes op het bladoppervlak niet meer. Toch staat precies deze plant — botanisch Urtica dioica — al eeuwenlang op het menu en in de kruidenkunde van Europa, Azië en Noord-Afrika.
De brandnetel is een meerjarige wilde vaste plant die op alle bewoonde continenten van het noordelijk halfrond voorkomt. Afhankelijk van het doel worden verschillende plantonderdelen gebruikt: de jonge blaadjes voor soepen, curry's en thee, het volgroeide kruid voor extracten en tincturen, de wortel van oudsher voor andere toepassingen. Bhusal et al. beschrijven in een review in Heliyon 2022 dat de bladeren rijk zijn aan vezels, mineralen, vitaminen, polyfenolen en carotenoïden. Devkota et al. stelden in 2022 in Molecules een overzicht op van de bioactieve ingrediënten en noemen flavonoïden zoals rutine en kaempferol, fenolzuren, aminozuren, carotenoïden en vetzuren.
Wat betekent dit voor de stand van het onderzoek? Duidelijk is: de plant is chemisch goed in kaart gebracht. Minder duidelijk is de klinische situatie bij mensen. De genoemde overzichtsartikelen beschrijven antioxidatieve en antiproliferatieve effecten in cel- en diermodellen. Karakol et al. onderzochten in 2022 in het Asian Pacific Journal of Cancer Prevention antiproliferatieve eigenschappen van Urtica dioica op borstkankercellen — dat is fundamenteel laboratoriumonderzoek en zegt niets over wat een thee of tinctuur bij een mens doet. Dit onderscheid eerlijk benoemen is belangrijker dan welke marketingbelofte dan ook.
Bij YourPowerFoods is de brandnetel verkrijgbaar in het weerstandspakket samen met olijfblad voor 49,90 EUR. Beide tincturen zijn alcoholvrij: in plaats van ethanol wordt plantaardig glycerine uit biologisch lijnzaad als extractiemiddel gebruikt. De ingrediëntenlijst is dan ook kort: glycerine, hoogzuiver water, biologische brandnetelbladen. Verder niets. Elke fles bevat 100 ml, het pakket dus in totaal 200 ml tinctuur. Reken je met een gebruikelijke dosering van ongeveer 30 druppels per milliliter, dan kom je rekenkundig uit op zo'n 3.000 druppels brandneteltinctuur per fles — praktisch relevant als je de tinctuur wekenlang wilt gebruiken. Omgerekend naar de prijs kost het pakket rekenkundig ongeveer 24,95 EUR per fles van 100 ml.
De voedingswaardetabel van het pakket vermeldt 300 kcal per aangegeven hoeveelheid, waarvan 0 g vet, 0 g koolhydraten en 0 g eiwit. Dat klinkt tegenstrijdig, maar heeft een verklaring: glycerine levert energie, maar wordt levensmiddelrechtelijk niet geboekt als koolhydraat, vet of eiwit. Bij dagelijks gebruik van een paar druppels is de energiebijdrage per portie te verwaarlozen.
Wat het onderzoek NIET aantoont: in de EU zijn er geen goedgekeurde gezondheidsclaims voor brandnetelpreparaten. Uitspraken als 'versterkt het immuunsysteem' of 'werkt ontstekingsremmend' zijn wettelijk niet toegestaan voor levensmiddelen, ongeacht wat er in celproeven is waargenomen. Ook de in de reviews van Bhusal et al. en Devkota et al. genoemde traditionele toepassingen — zoals bladeren bij artritis of reuma, of wortel bij klachten door goedaardige prostaatvergroting — zijn beschrijvingen van historisch gebruik en geen bewezen geneeskundige indicaties voor een voedingssupplement.
De brandnetel in het pakket is een biologisch product en alcoholvrij — dat laatste is praktisch relevant, omdat klassieke kruidentincturen doorgaans 40 tot 60 procent ethanol bevatten. Wie alcohol mijdt, heeft met een glycerineextract een alternatief, al zij vermeld dat glycerine andere plantaardige stoffen uit het plantenmateriaal lost dan alcohol; de extracten zijn dus niet rechtstreeks vergelijkbaar. Het pakket is sinds 24.11.2025 in het assortiment.
Wie de plant zelf wil leren kennen: jonge brandnetelblaadjes in het voorjaar zijn te verwerken tot spinazievervanging, pesto of thee. Na kort blancheren of drogen verliezen de brandharen hun werking. Daarmee is de brandnetel een van de weinige in het wild groeiende bladgroenten die je zonder voorkennis veilig kunt herkennen — een goed startpunt als je je wilt verdiepen in wilde kruiden.
Werking
Bhusal et al. beschrijven in Heliyon 2022 dat brandnetelbladeren rijk zijn aan polyfenolen, carotenoïden, mineralen en vitaminen. Devkota et al. (Molecules 2022) noemen als bioactieve ingrediënten rutine, kaempferol, fenolzuren en carotenoïden. Karakol et al. (Asian Pacific Journal of Cancer Prevention 2022) onderzochten antiproliferatieve effecten op borstkankercellen — dat is laboratoriumonderzoek en zegt niets over werkingen bij mensen.
Dosering
Voor de brandneteltinctuur uit het YourPowerFoods-assortiment geeft de fabrikant een flesinhoud van 100 ml op. Concrete studiedoseringen voor op glycerine gebaseerde brandnetelextracten zijn in de beschikbare reviews niet gedocumenteerd. De geciteerde onderzoeken hebben meestal betrekking op bladeren, poeder of bladextracten in uiteenlopende concentraties, zodat daaruit geen algemeen geldende consumptieaanbeveling valt af te leiden.
Natuurlijke bronnen
Bladeren, kruid en wortels van de brandnetelplant; als thee, vers plantenperssap of droogextract.
Veelgestelde vragen
Is de brandneteltinctuur echt alcoholvrij?
Ja. Als extractiemiddel wordt plantaardig glycerine uit biologisch lijnzaad gebruikt, gecombineerd met hoogzuiver water en biologische brandnetelbladen. Klassieke tincturen met 40 tot 60 procent ethanol zijn dit niet.
Wat is het verschil tussen een glycerine- en een alcoholextract?
Alcohol en glycerine lossen verschillende plantaardige stoffen in verschillende mate op. Een glycerineextract bevat daardoor niet per se hetzelfde werkzame-stofprofiel als een alcoholische tinctuur. Voor dagelijks gebruik zonder alcohol is glycerine een zinvol alternatief.
Hoeveel tinctuur zit er in één fles?
100 ml per fles. Bij ongeveer 30 druppels per milliliter komt dat rekenkundig neer op zo'n 3.000 druppels. Het pakket bevat twee flessen — één brandnetel, één olijfblad.
Waarom staat er 300 kcal bij de voedingswaarden, maar 0 g koolhydraten?
Glycerine levert energie, maar wordt levensmiddelrechtelijk noch als koolhydraat, noch als vet of eiwit gedeclareerd. Vandaar de schijnbare tegenstrijdigheid tussen de energiewaarde en de voedingsstoffenaanduiding.
Kan ik brandnetels ook zelf plukken?
Jonge blaadjes in het voorjaar zijn prima geschikt voor thee, soep of pesto. Door kort blancheren of drogen verliezen de brandharen hun werking. Bij het plukken geldt: niet direct langs drukke wegen of bespoten akkers.
Wat tonen de studies precies aan?
De beschikbare onderzoeken (Bhusal 2022, Devkota 2022, Karakol 2022) beschrijven de ingrediënten van de plant en effecten in celproeven. Conclusies over werkingen bij mensen kunnen daaruit niet worden getrokken, en in de EU zijn er geen goedgekeurde gezondheidsclaims voor brandnetel.
Hoe lang gaat één fles mee?
Dat hangt af van persoonlijk gebruik. Bij ongeveer 3.000 druppels per fles van 100 ml en een aangenomen dagelijkse inname van 30 druppels gaat één fles rekenkundig zo'n 100 dagen mee.
