Vis slaat vet niet op als los vetzuur, maar als triglyceriden: drie vetzuren die gebonden zijn aan een glycerine-ruggengraat. Deze structuur is de natuurlijke transport- en opslagvorm van vet bij mens en dier. Als je zalm, haring of makreel eet, neem je omega-3-vetzuren zoals EPA en DHA vrijwel uitsluitend in precies deze vorm op.
De reden waarom de triglyceridevorm (TG) in de context van omega-3-capsules steeds opduikt, ligt in de productie. Om visolie te zuiveren en het aandeel EPA en DHA te verhogen, wordt het bij veel processen eerst omgezet in ethylester (EE). Het eindproduct is dan een synthetisch veranderde ester, geen echte triglyceridestructuur meer. Hoogwaardiger preparaten doorlopen een extra stap: de re-verestering. Daarbij wordt de ethylester weer teruggebouwd tot triglyceriden, zodat de oorspronkelijke molecuulstructuur hersteld is. Men spreekt dan van rTG (re-esterified triglyceride).
Deze verschillende vormen zijn meerdere keren wetenschappelijk onderzocht. Roth beschreef in 2015 in Expert Opinion on Pharmacotherapy de vrije-vetzuurvorm (ω-3 FFA, handelsnaam Epanova) en wees erop dat de vrije vorm een hogere biologische beschikbaarheid toont dan andere omega-3-vormen en daardoor potentieel in een lagere dosering en onafhankelijk van de maaltijd zou kunnen werken (DOI 10.1517/14656566.2015.991307). Die uitspraak heeft betrekking op een receptplichtig preparaat tegen ernstige hypertriglyceridemie, niet op klassieke voedingssupplementen.
Een gerandomiseerde klinische studie naar de re-verestreerde triglyceridevorm publiceerden Eom et al. in 2024 in JAMA Ophthalmology. Zij onderzochten rTG-omega-3 bij patiënten met droge ogen en disfunctie van de meibomklieren (DOI 10.1001/jamaophthalmol.2024.1482). Opvallend aan de publicatie: de auteurs verwijzen naar een eerdere grote studie naar omega-3 bij droge ogen die geen effect had aangetoond, en wilden met de rTG-vorm nagaan of de molecuulstructuur het resultaat beïnvloedt. Daarmee is de stand van de wetenschap over de TG-vorm ten opzichte van de EE-vorm ook vandaag nog niet definitief vastgesteld.
Om te begrijpen waarom specialisten überhaupt over de molecuulvorm discussiëren, is het nuttig te kijken naar de rol van triglyceriden in het lichaam. Wierzbicki et al. beschreven in 2022 in het Journal of Clinical Pathology dat triglyceriden onderdeel zijn van het standaard lipidenprofiel en dat verhoogde waarden via triglyceriderijke lipoproteïnepartikels in verband worden gebracht met cardiovasculair risico (DOI 10.1136/jclinpath-2021-207719). In een eerder werk van dezelfde auteursgroep (Current Opinion in Cardiology 2012, DOI 10.1097/HCO.0b013e328353adc1) bespraken zij de vraag of en wanneer triglyceridewaarden behandeld moeten worden. Bij zeer hoge waarden boven 10 mmol/L spreken zij van primaire hypertriglyceridemie en bevelen zij een specifiek onderzoek aan.
Een rekenvoorbeeld ter verduidelijking: visolie in TG-vorm bevat per molecuul doorgaans drie vetzuurketens. Als een preparaat een EPA/DHA-gehalte van 60 procent aangeeft, betekent dat niet dat 60 procent van de capsulemassa uit EPA en DHA bestaat — dat is het aandeel in de vetzuren van de olie zelf. Bij een capsule van 1000 mg visolie met een EPA/DHA-concentratie van 60 procent levert dat ongeveer 600 mg van de twee actieve vetzuren op. De rest bestaat uit andere vetzuren van de vis en het glycerine-ruggengraat. Ter vergelijking: een stuk van 100 g vette zalm levert afhankelijk van herkomst en seizoen ongeveer 1500 tot 2500 mg omega-3. Twee à drie hooggeconcentreerde capsules komen dus globaal overeen met een kleine portie vis.
Wat het onderzoek niet aantoont: er is geen brede wetenschappelijke consensus dat de TG- of rTG-vorm bij normale voedingsdoseringen de gezonde mens een meetbaar voordeel biedt ten opzichte van de EE-vorm. De genoemde voordelen voor de biologische beschikbaarheid hebben doorgaans betrekking op farmacologische doses. En de studies naar klinische eindpunten — hart- en vaataandoeningen, ogen, ontstekingen — maken gebruik van verschillende vormen en komen tot uiteenlopende resultaten. Wie kiest voor een TG-product, doet dat eerder omdat de molecuulstructuur overeenkomt met de natuurlijke visvorm, dan omdat een klinische meerwaarde bewezen is.
